Glosari istilah syarikat Malaysia ini disediakan untuk pemilik perniagaan baru yang keliru dengan istilah korporat — Sdn Bhd, PLT, cosec, MAICSA, SSM, AGM dan macam-macam lagi. Kami himpunkan maksud penuh untuk istilah yang paling kerap ditanya, dalam bahasa mudah, dengan pautan ke panduan lanjut untuk topik yang memerlukan penjelasan lebih mendalam.
Glosari Istilah Syarikat Malaysia: Jenis Entiti Perniagaan
Sdn Bhd (Sendirian Berhad)
Sdn Bhd bermaksud Sendirian Berhad — syarikat liabiliti terhad persendirian yang didaftarkan dengan Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM) di bawah Akta Syarikat 2016. Liabiliti pemilik (pemegang saham) terhad kepada jumlah modal yang dilaburkan sahaja, berbeza daripada sole proprietorship di mana aset peribadi pemilik turut terdedah kepada hutang perniagaan. Baca panduan penuh Apa Itu Sdn Bhd.
PLT (Perkongsian Liabiliti Terhad)
PLT, atau Limited Liability Partnership (LLP) dalam bahasa Inggeris, ialah struktur hibrid antara partnership biasa dan Sdn Bhd. Rakan kongsi menikmati liabiliti terhad seperti syarikat, tetapi dengan keperluan pematuhan yang lebih ringkas berbanding Sdn Bhd. Sesuai untuk firma profesional (guaman, perakaunan, perundingan) yang mahukan perlindungan liabiliti tanpa birokrasi penuh sebuah syarikat. Untuk penjelasan lanjut, baca panduan penuh Apa Itu PLT.
Enterprise / Sole Proprietorship
Enterprise atau sole proprietorship ialah bentuk perniagaan paling ringkas di Malaysia — didaftarkan dengan SSM di bawah nama perniagaan (bukan nama peribadi), tanpa status entiti berasingan. Ini bermakna pemilik dan perniagaan dianggap satu entiti dari segi undang-undang. Untung masuk akaun peribadi, tetapi hutang perniagaan turut jadi tanggungan peribadi pemilik sepenuhnya (unlimited liability). Kos pendaftaran rendah dan proses mudah, tetapi risiko peribadi lebih tinggi berbanding Sdn Bhd. Lihat perbandingan penuh Sdn Bhd vs Enterprise untuk maklumat lanjut.
Partnership (Perkongsian)
Partnership ialah perniagaan yang dimiliki oleh 2 hingga 20 orang rakan kongsi, didaftarkan dengan SSM di bawah Akta Perkongsian 1961. Sama seperti sole proprietorship, tiada pengasingan liabiliti. Setiap rakan kongsi bertanggungjawab secara peribadi dan solidarity (joint and several) terhadap hutang perniagaan, termasuk hutang yang dibuat oleh rakan kongsi lain.
Glosari Istilah Syarikat Malaysia: Peranan & Profesion
Company Secretary / Cosec / Setiausaha Syarikat
Company secretary (sering dipanggil “cosec”) ialah pegawai berlesen yang wajib dilantik oleh setiap Sdn Bhd dalam tempoh 30 hari selepas pendaftaran, di bawah Seksyen 235 Akta Syarikat 2016. Tugas mereka termasuk menyimpan daftar statutori dan memfailkan Annual Return. Mereka juga menasihati pengarah tentang pematuhan, dan memastikan syarikat tidak melanggar keperluan undang-undang SSM. Hanya individu berlesen SSM atau ahli badan profesional yang diiktiraf (seperti MAICSA) boleh berkhidmat sebagai company secretary. Ketahui lebih lanjut dalam panduan penuh Setiausaha Syarikat.
MAICSA
MAICSA (Malaysian Institute of Chartered Secretaries and Administrators) ialah badan profesional utama di Malaysia yang melatih, mentauliahkan dan mengekalkan piawaian etika untuk company secretary bertauliah. Ahli MAICSA (ditandakan ACIS/FCIS) biasanya dianggap mempunyai tahap kepakaran tatakelola korporat yang lebih tinggi berbanding setiausaha syarikat berlesen SSM biasa. Baca panduan penuh Apa Itu MAICSA.
Director (Pengarah)
Pengarah ialah individu yang dilantik untuk mengurus hal ehwal syarikat bagi pihak pemegang saham. Setiap Sdn Bhd wajib ada sekurang-kurangnya seorang pengarah yang bermastautin di Malaysia. Pengarah memikul tanggungjawab fidusiari (fiduciary duty) di bawah Akta Syarikat 2016. Ini termasuk bertindak demi kepentingan terbaik syarikat, mengelak konflik kepentingan, dan memastikan syarikat mematuhi keperluan statutori. Kegagalan boleh membawa kepada liabiliti peribadi. Lihat panduan penuh Tanggungjawab Pengarah Syarikat untuk maklumat lanjut.
Shareholder (Pemegang Saham)
Pemegang saham ialah pemilik syarikat dari segi undang-undang, memegang saham yang mewakili peratusan pemilikan dalam Sdn Bhd. Berbeza daripada pengarah (yang menguruskan operasi harian), pemegang saham membuat keputusan strategik utama melalui mesyuarat (seperti AGM). Contohnya melantik/memecat pengarah, meluluskan penyata kewangan, dan mengagihkan dividen. Seseorang boleh menjadi pemegang saham dan pengarah serentak, terutamanya dalam Sdn Bhd kecil.
Nominee Director
Nominee director ialah pengarah yang dilantik untuk memenuhi syarat pemastautinan Malaysia (apabila pemilik sebenar syarikat adalah warga asing), tetapi tidak terlibat dalam pengurusan harian syarikat. Penting untuk faham: nominee director tetap memikul liabiliti undang-undang penuh seperti pengarah biasa di bawah Akta Syarikat 2016. Walaupun perjanjian nominee ditandatangani secara persendirian antara pihak, perjanjian sedemikian tidak mengurangkan tanggungjawab statutori di mata SSM atau mahkamah.
Pematuhan & Statutori
SSM (Suruhanjaya Syarikat Malaysia)
SSM ialah badan berkanun kerajaan yang menguruskan pendaftaran syarikat, perniagaan dan perkongsian di Malaysia. Ia turut menguatkuasakan Akta Syarikat 2016 dan Akta Pendaftaran Perniagaan 1956. Besides that, semua Sdn Bhd, PLT, enterprise dan partnership wajib berdaftar dan memfailkan dokumen statutori (seperti Annual Return) dengan SSM. Baca panduan penuh SSM & Pendaftaran Syarikat.
Annual Return
Annual Return ialah dokumen statutori tahunan yang wajib difailkan setiap Sdn Bhd dengan SSM, mengandungi maklumat terkini syarikat — pengarah, pemegang saham, alamat berdaftar dan modal saham. Ia WAJIB difailkan dalam tempoh 30 hari selepas ulang tahun pendaftaran syarikat (bukan tahun kewangan), tanpa mengira sama ada syarikat aktif berniaga atau dormant. Kegagalan memfailkan boleh membawa kepada penalti dan, dalam kes melampau, pembatalan pendaftaran syarikat. Baca panduan penuh Annual Return.
AGM (Mesyuarat Agung Tahunan)
AGM (Annual General Meeting) ialah mesyuarat tahunan pemegang saham untuk membincangkan hal ehwal syarikat — meluluskan penyata kewangan, melantik juruaudit, dan keputusan strategik lain. Sejak pindaan Akta Syarikat 2016, syarikat persendirian (Sdn Bhd) sebenarnya TIDAK wajib mengadakan AGM melainkan dinyatakan sebaliknya dalam perlembagaan syarikat atau diminta oleh pemegang saham. In short, ini salah faham biasa dalam kalangan pemilik syarikat baru.
Modal Berbayar (Paid-up Capital)
Modal berbayar ialah jumlah wang sebenar yang telah dibayar oleh pemegang saham untuk saham yang mereka pegang dalam syarikat — bukan modal yang diluluskan (authorised capital) atau nilai aset syarikat. Sejak Akta Syarikat 2016, tiada keperluan modal berbayar minimum untuk mendaftar Sdn Bhd — boleh bermula dengan serendah RM1. However, sesetengah lesen perniagaan atau permohonan Pas Pekerjaan tetap mewajibkan modal berbayar minimum tertentu.
Syarikat Dormant
Syarikat dormant ialah Sdn Bhd yang berdaftar tetapi tidak menjalankan sebarang transaksi perniagaan dalam tempoh tertentu. Namun begitu, status ini tetap wajib memfailkan Annual Return dan penyata kewangan (walaupun ringkas) dengan SSM dan LHDN setiap tahun. In other words, dormant tidak bermaksud bebas daripada kewajipan statutori asas. Baca panduan penuh Syarikat Dormant.
Strike Off vs Winding Up
Strike off ialah proses memberhentikan syarikat secara pentadbiran oleh SSM. Ia biasanya berlaku sama ada atas permohonan pemilik atau tindakan SSM sendiri kerana syarikat tidak aktif, untuk syarikat tanpa aset atau hutang ketara. Winding up pula ialah proses pembubaran rasmi yang lebih formal — sesuai untuk syarikat yang mempunyai aset, hutang atau pertikaian yang perlu diselesaikan dahulu sebelum syarikat boleh ditutup. For example, pilih laluan yang salah boleh menyebabkan liabiliti pengarah berterusan walaupun syarikat “ditutup”.
Audit Berkanun (Statutory Audit)
Audit berkanun ialah pengauditan penyata kewangan syarikat oleh juruaudit bertauliah. Ia wajib untuk kebanyakan Sdn Bhd di Malaysia, melainkan syarikat memenuhi kriteria pengecualian audit (syarikat kecil dengan hasil, aset dan bilangan pekerja di bawah ambang tertentu). Importantly, proses ini berbeza daripada semakan percukaian LHDN — ia memberi jaminan bebas bahawa penyata kewangan syarikat benar dan saksama. Baca panduan penuh Bila Syarikat Perlu Diaudit.
Glosari Istilah Syarikat Malaysia: Cukai & Caruman Statutori
SST (Cukai Jualan dan Perkhidmatan)
SST ialah cukai tidak langsung yang dikenakan ke atas jualan barangan tertentu (Cukai Jualan) dan perkhidmatan tertentu (Cukai Perkhidmatan) di Malaysia, diuruskan oleh Jabatan Kastam Diraja Malaysia (JKDM). Perniagaan yang melepasi ambang pendaftaran wajib (biasanya RM500,000 setahun untuk kebanyakan kategori) perlu berdaftar dan mengenakan SST ke atas jualan mereka. Baca panduan penuh SST & Cukai.
e-Invois (e-Invoice)
e-Invois ialah sistem invois elektronik yang diwajibkan LHDN secara berperingkat mengikut saiz hasil perniagaan. Ia menggantikan invois kertas/PDF tradisional dengan format berstruktur yang disahkan terus oleh LHDN melalui MyInvois Portal atau integrasi API. Specifically, tujuan utamanya adalah meningkatkan ketelusan cukai dan mengurangkan jurang percukaian (tax gap). Baca panduan penuh e-Invois LHDN.
KWSP / EPF
KWSP (Kumpulan Wang Simpanan Pekerja), atau EPF dalam bahasa Inggeris, ialah skim simpanan persaraan wajib untuk pekerja dan majikan di Malaysia. Majikan wajib mendaftar sebagai majikan KWSP dan mencarum setiap bulan bagi pihak pekerja yang layak, mengikut kadar caruman rasmi yang ditetapkan. Baca panduan penuh Pendaftaran KWSP Majikan.
PERKESO / SOCSO & EIS
PERKESO (Pertubuhan Keselamatan Sosial), atau SOCSO, menyediakan perlindungan insurans sosial untuk pekerja (kemalangan, hilang upaya, kematian berkaitan kerja). EIS (Sistem Insurans Pekerjaan) pula ialah skim berasingan yang memberi bantuan kewangan sementara kepada pekerja yang kehilangan pekerjaan. Kedua-duanya wajib dicarum oleh majikan dan pekerja setiap bulan. Baca panduan penuh Caruman PERKESO.
Pemunya Benefisial (Beneficial Owner)
Pemunya benefisial ialah individu sebenar yang akhirnya memiliki atau mengawal sesebuah syarikat, walaupun pemilikan itu disalurkan melalui syarikat lain, nominee, atau struktur korporat berlapis. Therefore, SSM mewajibkan setiap syarikat menyimpan dan melaporkan maklumat pemunya benefisial, sebagai sebahagian daripada usaha global membanteras pengubahan wang haram dan pengelakan cukai. Baca panduan penuh Pelaporan Pemunya Benefisial.
Bookkeeping vs Accounting
Bookkeeping ialah proses merekod transaksi kewangan harian (jualan, perbelanjaan, resit) secara sistematik. Accounting pula lebih luas — menganalisis, mentafsir dan melaporkan data kewangan tersebut untuk membuat keputusan perniagaan, menyediakan penyata kewangan, dan merancang cukai. Bookkeeping adalah asas kepada accounting yang baik. Baca panduan penuh Beza Bookkeeping dan Accounting.
Glosari Istilah Syarikat Malaysia: Soalan Lazim
Apa beza Sdn Bhd dan PLT?
Kedua-duanya memberi liabiliti terhad, tetapi Sdn Bhd ialah entiti syarikat penuh dengan keperluan pematuhan lebih ketat (company secretary wajib, AGM, Annual Return terperinci), manakala PLT lebih ringkas dari segi pentadbiran dan sesuai untuk firma profesional kecil.
Perlukah enterprise saya ada company secretary?
Tidak. Keperluan company secretary hanya terpakai kepada Sdn Bhd di bawah Akta Syarikat 2016. However, enterprise dan partnership tidak memerlukan company secretary kerana ia bukan entiti berasingan dari pemiliknya.
Apa beza cosec dengan MAICSA?
Cosec (company secretary) ialah peranan/jawatan, manakala MAICSA ialah badan profesional yang melatih dan mentauliahkan sebahagian daripada individu yang berkhidmat sebagai cosec. In fact, tidak semua cosec adalah ahli MAICSA — sesetengah berlesen terus melalui SSM.
Kalau syarikat saya dormant, masih perlu failkan Annual Return?
Ya. Status dormant tidak mengecualikan syarikat daripada kewajipan memfailkan Annual Return dan penyata kewangan tahunan dengan SSM dan LHDN.
Glosari istilah syarikat Malaysia ini akan dikemas kini apabila terma baharu diperkenalkan. Untuk rujukan rasmi, lihat laman Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM).