Perbezaan Bookkeeping dan Accounting

Disemak oleh Pengamal Bertauliah

Ahmad Rizal Abd Razak

Pengarah Urusan SASCO · Akauntan Bertauliah & ASEAN CPA

MIA No: 25855 · No. Sijil Amalan SSM: 201908000244

Ramai pemilik perniagaan masih menganggap bookkeeping dan accounting ialah perkara yang sama. Malah, ada yang menggunakan kedua-dua istilah ini secara berganti-ganti. Hakikatnya, walaupun berkait rapat, kedua-duanya mempunyai fungsi yang berbeza dalam mengurus kewangan sesebuah perniagaan.

Jika anda sedang mengurus SME di Malaysia, memahami perbezaan ini boleh membantu anda membuat keputusan yang lebih baik—sama ada untuk mengurus akaun sendiri, menggaji staf kewangan, atau mendapatkan bantuan daripada firma yang menawarkan account bookkeeping dan perkhidmatan perakaunan.

Dalam artikel ini, kita akan lihat apakah perbezaan bookkeeping dan accounting, kenapa kedua-duanya penting, serta bila perniagaan anda memerlukan kedua-duanya.

Apa Itu Bookkeeping?

Bookkeeping ialah proses merekod semua transaksi kewangan yang berlaku dalam perniagaan secara teratur dan konsisten.

Antara transaksi yang biasanya direkod termasuk:

• Jualan
• Pembelian
• Pembayaran kepada pembekal
• Penerimaan bayaran daripada pelanggan
• Perbelanjaan operasi
• Gaji pekerja
• Rekod bank

Secara mudah, bookkeeping memastikan setiap transaksi direkod dengan betul supaya tiada maklumat kewangan yang tertinggal.

Tanpa rekod yang lengkap, laporan kewangan yang dihasilkan selepas itu juga akan menjadi kurang tepat.

Apa Pula Maksud Accounting?

Accounting atau perakaunan ialah proses menganalisis, menyusun dan mentafsir data yang telah direkod melalui proses bookkeeping.

Seorang akauntan akan menggunakan data tersebut untuk menyediakan laporan seperti:

• Penyata Untung Rugi
• Kunci Kira-kira (Balance Sheet)
• Penyata Aliran Tunai
• Analisis prestasi kewangan
• Laporan untuk tujuan cukai dan pematuhan

Ringkasnya:

Bookkeeping mengumpul data. Accounting menggunakan data tersebut untuk membantu pemilik perniagaan membuat keputusan.

Walaupun saling berkaitan, terdapat beberapa perbezaan utama.

Kedua-duanya saling melengkapi. Accounting yang baik bermula dengan bookkeeping yang kemas.

Bagaimana Proses Bookkeeping dan Accounting Berkait?

Untuk lebih mudah difahami, berikut ialah aliran kerja yang biasa berlaku dalam sesebuah perniagaan.

Langkah 1: Rekod Semua Transaksi

Setiap jualan, resit, invois dan pembayaran direkod ke dalam sistem perakaunan.

Contohnya:

• Jualan kepada pelanggan
• Bayaran utiliti
• Pembelian stok
• Bayaran sewa pejabat

Langkah 2: Susun dan Semak Data

Data yang direkod akan disemak supaya:

• Tiada transaksi berganda
• Tiada transaksi yang tertinggal
• Rekod bank sepadan dengan transaksi
• Dokumen sokongan lengkap

Langkah 3: Hasilkan Laporan Kewangan

Selepas data disahkan, laporan kewangan boleh disediakan.

Daripada laporan ini, pemilik syarikat boleh melihat:

• Berapa keuntungan sebenar
• Berapa kos operasi
• Jumlah hutang pelanggan
• Aliran tunai syarikat
• Prestasi perniagaan setiap bulan

Langkah 4: Gunakan Maklumat Untuk Membuat Keputusan

Accounting membantu pemilik perniagaan menjawab soalan seperti:

• Adakah syarikat benar-benar untung?
• Produk mana paling menguntungkan?
• Perlu tambah pekerja atau tidak?
• Adakah aliran tunai mencukupi?
• Berapa bajet yang sesuai untuk berkembang?

Inilah sebabnya accounting bukan sekadar menghasilkan laporan, tetapi juga membantu dalam membuat keputusan perniagaan.

Adakah SME Perlukan Kedua-duanya?

Ya. Kebanyakan SME memerlukan kedua-dua proses ini.

Bookkeeping memastikan rekod sentiasa lengkap, manakala accounting memastikan data tersebut digunakan dengan betul untuk tujuan:

• Pengurusan kewangan
• Penyediaan laporan
• Percukaian
• Audit (jika berkaitan)
• Perancangan perniagaan
• Pematuhan kepada keperluan pihak berkuasa

Walaupun perniagaan masih kecil, mempunyai rekod kewangan yang teratur akan memudahkan urusan apabila syarikat mula berkembang.

Bolehkah Bookkeeping Dilakukan Sendiri?

Boleh, terutamanya jika jumlah transaksi masih sedikit.

Ramai pemilik SME menggunakan perisian perakaunan berasaskan awan untuk merekod transaksi harian.

Namun, apabila perniagaan semakin berkembang, cabaran biasanya mula muncul seperti:

• Bilangan invois semakin banyak
• Rekod bank semakin kompleks
• Banyak pelanggan dan pembekal
• Perlu menyediakan laporan bulanan
• Perlu memastikan rekod sentiasa tepat untuk tujuan pematuhan

Dalam situasi ini, mendapatkan bantuan profesional boleh menjimatkan masa dan mengurangkan risiko kesilapan.

Risiko Jika Bookkeeping Tidak Diurus Dengan Baik

Ramai pemilik perniagaan hanya memberi perhatian kepada rekod kewangan apabila tiba musim cukai atau audit.

Pendekatan ini boleh menyebabkan beberapa masalah.

Sukar Mengetahui Prestasi Perniagaan

Tanpa laporan yang tepat, sukar untuk mengetahui sama ada syarikat benar-benar memperoleh keuntungan atau hanya mempunyai jualan yang tinggi.

Aliran Tunai Menjadi Tidak Jelas

Anda mungkin mempunyai banyak jualan tetapi masih mengalami masalah tunai kerana bayaran pelanggan belum diterima atau kos operasi terlalu tinggi.

Kesilapan Dalam Laporan Kewangan

Rekod yang tidak lengkap boleh menyebabkan laporan kewangan tidak tepat dan mengambil masa yang lebih lama untuk diperbetulkan.

Menambah Beban Kerja Pada Hujung Tahun

Apabila transaksi tidak direkod secara berkala, proses menyediakan dokumen kewangan pada akhir tahun menjadi lebih rumit dan memakan masa.

Jika melibatkan keperluan pematuhan seperti cukai atau e-Invoice, pastikan semua tarikh dan kadar yang digunakan disemak berdasarkan sumber rasmi.

Bagaimana SASCO Boleh Membantu?

Mengurus rekod kewangan tidak semestinya perlu membebankan pemilik perniagaan.

Di SASCO, kami menyediakan perkhidmatan Accounting & Bookkeeping untuk membantu SME mengurus rekod kewangan dengan lebih teratur, supaya anda mempunyai maklumat yang jelas untuk mengurus operasi harian dan memenuhi keperluan pematuhan.

Perkhidmatan kami merangkumi:

• Bookkeeping berkala
• Penyediaan laporan kewangan
• Pengurusan rekod transaksi
• Sokongan berkaitan pematuhan perakaunan
• Khidmat nasihat yang mudah difahami untuk pemilik SME

Dengan rekod yang tersusun dan laporan yang jelas, anda boleh memberi lebih tumpuan kepada mengembangkan perniagaan, manakala urusan perakaunan diurus secara profesional.

Ingin mengetahui perkhidmatan yang sesuai untuk perniagaan anda? Hubungi pasukan SASCO untuk mendapatkan konsultasi mengenai Accounting & Bookkeeping bagi SME di Malaysia.

FAQ

1. Apakah perbezaan utama antara bookkeeping dan accounting?

Bookkeeping memberi tumpuan kepada merekod transaksi harian, manakala accounting menggunakan rekod tersebut untuk menyediakan laporan kewangan, menganalisis prestasi perniagaan dan membantu proses membuat keputusan.

2. Adakah semua SME memerlukan bookkeeping?

Ya. Walaupun perniagaan masih kecil, rekod transaksi yang kemas membantu memastikan kewangan lebih teratur dan memudahkan penyediaan laporan apabila diperlukan.

3. Bilakah saya perlu menggunakan perkhidmatan accounting?

Jika transaksi semakin banyak, anda memerlukan laporan kewangan yang lebih terperinci, atau ingin memastikan urusan pematuhan dan percukaian diurus dengan lebih sistematik, mendapatkan bantuan profesional adalah pilihan yang baik.

4. Adakah bookkeeping dan accounting boleh dilakukan oleh firma yang sama?

Ya. Banyak firma menyediakan kedua-dua perkhidmatan supaya proses merekod transaksi dan penyediaan laporan kewangan dapat dijalankan secara lebih lancar dan konsisten.

Further reading: Bookkeeping vs Accounting: What’s the Difference? and Common Bookkeeping Mistakes Malaysian SMEs Make. For official reference, see Lembaga Hasil Dalam Negeri Malaysia (LHDN).