Jabatan Tenaga Kerja (JTK): Peranan & Bila Majikan Perlu Berurusan

Disemak oleh Pengamal Bertauliah

Shahrul Nizar Ghazali

Pengarah Eksekutif SASCO · Akauntan Bertauliah & Setiausaha Syarikat Berlesen

MIA No: 39799 · No. Sijil Amalan SSM: 201908001424

Ramai majikan baru dengar nama Jabatan Tenaga Kerja (JTK) kali pertama bila dah terima surat panggilan atau aduan daripada bekas pekerja. Sebenarnya, JTK bukan sesuatu yang perlu ditakuti kalau syarikat anda patuh keperluan asas Akta Kerja 1955 dari awal. Artikel ini terangkan apa sebenarnya peranan JTK dan bila majikan perlu berurusan dengannya.

Apa Itu Jabatan Tenaga Kerja (JTK)?

JTK (Jabatan Tenaga Kerja), di bawah Kementerian Sumber Manusia, ialah agensi yang menguatkuasakan undang-undang buruh di Malaysia, termasuk memastikan majikan patuh keperluan gaji minimum, waktu bekerja, dan terma penamatan pekerja di bawah Akta Kerja 1955.

Bila Majikan Perlu Berurusan Dengan JTK?

• Aduan pekerja — bekas atau semasa pekerja failkan aduan berkaitan gaji tidak dibayar, pemberhentian tanpa notis yang sah, atau diskriminasi tempat kerja.
• Siasatan rutin — JTK boleh buat pemeriksaan ke atas majikan untuk pastikan pematuhan rekod gaji, waktu kerja dan caruman statutori.
• Pertikaian terma pekerjaan — bila ada percanggahan tafsiran kontrak pekerjaan yang perlu dirujuk kepada pihak berkuasa.

Kuasa JTK: Apa Yang Boleh Dan Tak Boleh Dibuat

JTK ada kuasa untuk menyiasat, mengeluarkan notis pematuhan, dan merujuk kes kepada Mahkamah Buruh atau Mahkamah Perusahaan. Walau bagaimanapun, JTK tidak mengendalikan kes pemecatan tanpa sebab yang adil (unfair dismissal di bawah Akta Perhubungan Perusahaan 1967) — kes sebegini perlu dirujuk kepada Jabatan Perhubungan Perusahaan (JPP), bukan JTK. Ramai majikan keliru antara dua agensi ini kerana nama hampir sama.

Denda dan Penalti Jika Majikan Gagal Patuh Akta Kerja 1955

Kesalahan di bawah Akta Kerja 1955 boleh dikenakan denda yang berbeza mengikut jenis pelanggaran — daripada beberapa ribu ringgit untuk kesalahan rekod sehingga puluhan ribu ringgit untuk pelanggaran berulang atau serius seperti tidak membayar gaji minimum. Selain denda, majikan turut terdedah kepada tuntutan sivil daripada pekerja untuk gaji atau faedah tertunggak, berasingan daripada tindakan penguatkuasaan JTK.

Proses Bila Pekerja Fail Aduan Ke JTK

1. Pekerja failkan aduan di pejabat JTK berdekatan atau secara dalam talian.
2. JTK akan hubungi majikan untuk mendapatkan respons dan dokumen berkaitan (kontrak, rekod gaji, surat amaran jika ada).
3. JTK menjalankan siasatan dan boleh adakan sesi perbincangan (konsiliasi) antara kedua pihak.
4. Jika tiada persetujuan, kes boleh dirujuk kepada Mahkamah Buruh untuk keputusan muktamad.

Apa Majikan Perlu Sediakan Jika Dipanggil JTK

• Kontrak pekerjaan dan surat tawaran asal.
• Rekod gaji dan caruman EPF/SOCSO/EIS bagi tempoh berkaitan.
• Dokumentasi berkaitan prestasi atau tatatertib (jika kes melibatkan pemberhentian).
• Surat-menyurat dengan pekerja berkenaan isu yang diadukan.

Senarai Semak Pematuhan Akta Kerja 1955 Untuk Majikan SME

1. Pastikan gaji minimum dipatuhi mengikut kadar semasa yang berkuat kuasa.
2. Waktu bekerja tidak melebihi had statutori (8 jam sehari / 45 jam seminggu), kerja lebih masa dibayar mengikut kadar yang betul.
3. Kelayakan cuti (tahunan, sakit, bersalin, paterniti) direkod dan diberi mengikut tempoh perkhidmatan pekerja.
4. Notis penamatan mengikut tempoh kontrak atau Akta, bukan secara mendadak tanpa sebab.
5. Rekod kehadiran dan gaji disimpan sekurang-kurangnya 6 tahun (keperluan statutori am).

Cara Elak Masalah Dengan JTK

• Pastikan kontrak pekerjaan jelas dan patuh Akta Kerja 1955 (gaji minimum, waktu kerja, cuti).
• Simpan rekod gaji dan caruman statutori dengan kemas dan boleh diakses.
• Ikut prosedur tatatertib yang betul sebelum berhentikan pekerja — beri notis mengikut tempoh kontrak atau Akta.
• Dapatkan nasihat profesional awal-awal jika ada isu pekerja yang kompleks, sebelum ia berubah jadi aduan rasmi.

JTK Berbanding PERKESO: Jangan Keliru Dua Agensi Ini

Ramai majikan keliru antara JTK dan PERKESO (SOCSO) sebab kedua-dua berurusan dengan hal pekerja. Bezanya: JTK menguatkuasakan terma pekerjaan di bawah Akta Kerja 1955 (gaji, waktu kerja, penamatan, cuti) manakala PERKESO menguruskan caruman dan faedah insurans sosial (kemalangan, keilatan, persaraan). Satu isu pekerja – contohnya pemberhentian – mungkin perlu urusan dengan kedua-dua agensi serentak: JTK untuk pematuhan terma penamatan, PERKESO untuk kemaskini status caruman pekerja berkenaan.

Cuti Pekerja dan JTK: Kaitan Yang Ramai Majikan Terlepas Pandang

Salah satu punca aduan paling kerap ke JTK ialah pertikaian kelayakan cuti pekerja – cuti tahunan, cuti sakit, atau cuti bersalin yang tidak diberi mengikut Akta Kerja 1955 (sebagaimana dipinda 2022). Majikan yang tidak kemas kini dasar cuti dalaman mengikut pindaan terkini lebih terdedah kepada aduan sebegini.

JTK dan Pekerja Asing: Apa Perlu Majikan Tahu

Bagi majikan yang ada pekerja asing berpermit, JTK turut berperanan memastikan terma pekerjaan pekerja asing (gaji, waktu kerja, tempat tinggal) mematuhi Akta Kerja 1955 yang sama seperti pekerja tempatan. Pelanggaran terma pekerjaan pekerja asing boleh menjejaskan kelulusan permit masa depan di Jabatan Imigresen, bukan sekadar tindakan JTK semata-mata.

Bagaimana SASCO Boleh Membantu

Walaupun kami bukan firma guaman buruh, pasukan kami boleh bantu pastikan rekod gaji, caruman statutori (EPF, SOCSO, EIS) dan dokumentasi majikan anda teratur — asas penting untuk kurangkan risiko pertikaian dengan pekerja. Untuk kes yang dah sampai peringkat JTK atau Mahkamah Buruh, kami boleh rujuk anda kepada peguam buruh yang berkelayakan.

Soalan Lazim

Adakah JTK sama dengan PERKESO?

Tidak. JTK menguatkuasakan Akta Kerja 1955 (gaji, waktu kerja, penamatan). PERKESO (SOCSO) pula menguruskan caruman dan faedah insurans sosial pekerja.

Apa berlaku kalau majikan tak respons panggilan JTK?

Majikan boleh dikenakan tindakan penguatkuasaan lanjut dan kes mungkin dirujuk terus kepada Mahkamah Buruh tanpa input daripada majikan.

Bolehkah pekerja fail aduan JTK selepas berhenti kerja?

Ya, pekerja masih boleh failkan aduan berkaitan gaji tertunggak atau terma penamatan selepas tamat perkhidmatan, tertakluk kepada tempoh had masa yang terpakai.

Berapa lama proses aduan di JTK biasanya ambil masa?

Tempoh berbeza mengikut kerumitan kes dan kerjasama kedua pihak. Kes mudah mungkin selesai dalam beberapa minggu melalui konsiliasi, manakala kes kompleks yang dirujuk ke Mahkamah Buruh boleh ambil masa lebih lama.

Apa isu paling kerap dibawa pekerja ke JTK?

Pertikaian kelayakan cuti (tahunan, sakit, bersalin), gaji tertunggak, dan terma penamatan tanpa notis yang sah adalah antara aduan paling biasa.

Adakah JTK terlibat dalam isu pekerja asing berpermit?

Ya. JTK pastikan terma pekerjaan pekerja asing patuh Akta Kerja 1955 yang sama, dan pelanggaran boleh menjejaskan kelulusan permit masa depan di Jabatan Imigresen.

Bolehkah majikan rujuk terus kepada JTK sebelum masalah jadi aduan rasmi?

Ya, majikan boleh hubungi pejabat JTK berdekatan untuk nasihat am mengenai pematuhan, walaupun tiada aduan rasmi lagi difailkan.

Siapa yang patut uruskan rekod caruman statutori pekerja untuk elak aduan JTK?

Rekod gaji dan caruman EPF/SOCSO/EIS sebaiknya diselenggara oleh akauntan atau penyedia perkhidmatan payroll yang berpengalaman, dikemas kini setiap bulan.